İlahi İnayetin Gölgesinde İnsan İradesi: Giambattista Vico’nun Yeni Bilim Eserine Eleştirel Bir Bakış
Bu yazıda, Giambattista Vico’nun başyapıtı Yeni Bilim (Scienza Nuova) üzerinden yazarın tarih felsefesini ve bu felsefenin barındırdığı içsel gerilimleri eleştirel bir süzgeçten geçirmeyi amaçlıyorum. İncelemem boyunca, Vico’nun doğrusal ve ilerlemeci tarih anlayışını ve tarihin nesnel bir bilim olarak inşa edilebileceğine dair iddialı tezini ele alacağım. Bununla birlikte, yazarın “ilahi inayet” ile “insan iradesi” arasında kurmaya […]
Kumar Bağımlılığı: Aileler Neler Yapabilir?
Kumar bağımlılığı, hızla büyüyen ve bireyden başlayarak tüm toplumu etkileyen ciddi bir kriz haline gelmiştir. Özellikle sanal kumarın yükselişiyle birlikte kumarla ilişkili sorunlar yaşayan bireylerin sayısında ciddi bir artış olmuştur. Yeşilay tarafından geçtiğimiz yıl yayımlanan Türkiye Kumar Raporu, ülkemizde kumar sorununun ulaştığı boyutları çarpıcı verilerle ortaya koymaktadır. Raporda, kumar oynama yaşının 15’e kadar düştüğü ve […]
Kadınlar ve Kumar Bağımlılığı: Cinsiyete Duyarlı Bir Yaklaşım Neden Gerekli?
Kumar bağımlılığı, yalnızca ekonomik kayıplara yol açmakla kalmaz; aynı zamanda bireylerin aile ilişkilerini, ruh sağlıklarını, çalışma yaşamlarını ve toplumsal işlevselliklerini de olumsuz yönde etkiler. Bu nedenle, artık kumar bağımlılığı eskiden olduğu gibi bireysel bir sorun veya irade zayıflığı olarak değil önlenebilir ve tedavi edilebilir bir halk sağlığı sorunu olarak değerlendirilmektedir. Zira kumar oynama davranışı önce […]
Görme Engelli Bireylerin On Parmak Klavye Kullanmaları Neden Şaşırtıcı Değildir?
Görme engelli bireylerin bilgisayar klavyesini on parmak kullanmaları, dışarıdan bakan birçok insan için çoğu zaman şaşırtıcı ve hayranlık uyandırıcı bir durum olarak algılanır. Ancak, bu durumun arkasındaki temel mekanizmalar incelendiğinde bunun bir mucize olmaktan ziyade sistematik bir öğrenme sürecinin ve kas hafızasının sonucu olarak geliştiği anlaşılır. Bu yazıda on parmak klavye kullanım becerisinin ne olduğunu, […]
Görme Engelli Bireylerin Merdivenleri Hızlı Çıkmaları Neden Şaşırtıcı Değildir?
Görme engelli bireylerin merdivenleri hızlı çıkmaları, gündelik hayatta insanların en çok şaşırdıkları durumlardan biridir. Bu şaşkınlığın en önemli nedeni, birçok kişinin görme yetisi ile hareket kabiliyeti arasında doğrudan bir ilişki kurmasıdır. Bu yüzden bir görme engelli bireyin merdivenleri kararlı, ritimli ve hızlı biçimde çıktığını görünce bunu sıra dışı bir durum gibi algılarlar. Oysa bu durum […]
Kumar Bağımlılığının Aile Üzerindeki Etkileri I: Duygusal İflas
Kumar bağımlılığı ve kumarla ilişkili sorunlar son yıllarda çarpıcı bir artış göstermiştir. Özellikle de çevrimiçi kumarın yaygınlaşmasıyla birlikte hem kumarla ilişkili sorunlar yaşayan bireylerin sayısında belirgin bir artış meydana gelmiş hem de kumar bağımlılığının aile ve toplum üzerinde yol açtığı zararlı sonuçlar yadsınamayacak boyutlara ulaşmıştır. Ülkemizde yapılan birçok çalışma, çeşitli düzeylerde kumar bağımlılığı bulunan kişilerin […]
Çevrimiçi Kumar: Dijitalleşen Bağımlılık
Modern çağın getirdiği teknolojik kolaylıklar, hayatımızı birçok yönden iyileştirirken bazı eski alışkanlıkların da şekil değiştirerek daha tehlikeli bir hal almasına zemin hazırladı. Bu dönüşümün en çarpıcı ve yıkıcı örneklerinden biri şüphesiz kumardır. Eskiden dumanlı salonlara, ışıklı kumarhanelere ya da köşe başındaki bayilere hapsolmuş olan bu aktivite, artık cebimizdeki telefonlar aracılığıyla yatak odamıza kadar girmiş durumdadır. […]
Sanal Kumar Bağımlılığını Önlemede Aile, Okul ve Devletin Rolü
Kumar bağımlılığı yalnızca bireyi değil tüm bir toplumu olumsuz etkileyen ciddi bir halk sağlığı sorunudur. Bu nedenle tüm ülkeler kumarın önlenmesi ya da en azından yasal çerçevede tutulması adına çeşitli önlemler almaya çalışmaktadır. Ancak kumar endüstrisi dünya genelinde muazzam bir büyüklüğe ve güce ulaşmış olduğundan kumarı tamamen engellemek şimdilik zor görünmektedir. Kumar kaynaklarını tümüyle yok […]
Görme Engelli Bireylerin Diğer Duyuları Çok mu Gelişmiştir? Çapraz Modal Plastisite Nedir?
Toplumda, görme engelli bireylerin görme dışındaki duyularının daha gelişmiş olduğu ya da hislerinin gören bireylere kıyasla daha güçlü olduğu yönünde yaygın bir inanç vardır. Bu “süper gücün” görmeyen bireye yaratıcı tarafından bir tür teselli ya da telafi mahiyetinde sunulduğu düşünülür. Söz konusu inanç o denli yaygındır ki görme engelli bir bireyin günlük yaşamında, “Sizin kulaklarınız […]
Kayıpla Büyümek: Çocuklarda Yas Sürecine Bütüncül Bir Bakış
Yas, sevilen birinin, değer verilen bir ilişkinin ya da yaşantının yitirilmesi sonucu deneyimlenen oldukça doğal bir süreçtir. Kendisi için anlamlı olan herhangi bir alanda ortaya çıkan bir kayıp karşısında hüzün duygusu hissetmeyen neredeyse hiçbir insan yoktur. Bebekler dahi sevdikleri kişilerin yokluğunda huzursuzluk, iştahsızlık ve kaybedilen kişiyi arama gibi çeşitli tepkiler gösterirler. Yas süreci sayesinde bireyler […]